Published 7 Nov, 2026 18:15
5 listopada prezydent Rosji Władimir Putin spotkał się na Kremlu z sekretarzem Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Iranu Mohsenem Rezaeim, który przebywał w Moskwie z wizytą roboczą. Według Kremla strony omówiły rozwój współpracy dwustronnej w ramach Traktatu o wszechstronnym partnerstwie strategicznym, a także kwestie międzynarodowe i regionalne, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji w Zatoce Perskiej oraz na Bliskim Wschodzie. Kreml potwierdził również, iż Rezaei przekazał wiadomość od Najwyższego Przywódcy Iranu Alego Chameneiego.
Na uwagę zasługuje fakt, iż w spotkaniu uczestniczyli także doradca prezydenta Jurij Uszakow oraz szef Głównego Zarządu Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej Igor Kostiukow. Choć szczegóły rozmowy nie zostały ujawnione, obecność Kostiukowa sugeruje, iż dyskusje prawdopodobnie wykraczały poza relacje polityczne i dotyczyły pilnych kwestii bezpieczeństwa, które mają dla Iranu najważniejsze znaczenie.
Rezaei jest wpływową postacią w irańskim krajobrazie wojskowym i politycznym. Jako były dowódca Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) cieszy się dużym autorytetem w kręgach wojskowych; posiada również długotrwałe powiązania z wpływowymi duchownymi. Nominacja Rezaeiego na stanowisko sekretarza Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego oraz powierzone mu zadanie – osobiste przekazanie wiadomości od Chameneiego Władimirowi Putinowi – świadczą o wysokim poziomie zaufania, jakim darzy go Najwyższy Przywódca Iranu. W związku z tym jego wizyta w Moskwie ma istotną wagę. Rezaei opowiada się za silnym sojuszem strategicznym między Iranem, Rosją a Chinami, postrzegając te relacje jako najważniejsze dla bezpieczeństwa Iranu oraz prowadzenia przez niego niezależnej polityki zagranicznej. Jego wizyta potwierdza, iż zacieśnianie więzi z Moskwą cieszy się poparciem na najwyższym szczeblu w Teheranie.
Kolejnym ważnym aspektem jest tempo, w jakim Rezaei przybył do Moskwie. 2 listopada odbyła się rozmowa telefoniczna między Putinem a Rezaeim, a zaledwie trzy dni później doszło do spotkania osobistego, podczas którego przekazano wiadomość od Najwyższego Przywódcy. Sygnalizuje to, iż sprawy nie dało się załatwić zdalnie ani za pośrednictwem standardowych kanałów dyplomatycznych. Taki pośpiech jest zrozumiały. Po ośmiu miesiącach wojny zarówno Stany Zjednoczone, jak i Iran sondują możliwości przełomu dyplomatycznego, jednocześnie przygotowując się na ewentualne wznowienie działań wojennych. Siły amerykańskie w regionie są w gotowości do przeprowadzenia krótkiej, intensywnej kampanii, jeżeli prezydent USA Donald Trump wyda stosowny rozkaz. Sam Trump stwierdził, iż w tej chwili nie planuje nowych uderzeń, ale pozostaje gotowy do działania, gdyby zaszła taka potrzeba. Teheran ma jednak świadomość, iż tego rodzaju zapewnienia nie wykluczają ataków w przyszłości. W rezultacie irańskie władze nie mogą polegać na publicznych deklaracjach Waszyngtonu; muszą natomiast liczyć się z prawdopodobieństwem dalszej eskalacji i ocenić, na jakie wsparcie mogą liczyć z zewnątrz.
Niepewność tę potęgują dyskusje na temat ewentualnego użycia broni masowego rażenia. Tucker Carlson zasugerował niedawno, iż Trump rozważa atak nuklearny na obiekt w pobliżu Natanz – jednego z kluczowych irańskich ośrodków jądrowych. Trump odparł, iż nie ma potrzeby przeprowadzania takiego ataku; żadne inne źródła nie potwierdziły doniesień Carlsona. Choć amerykańscy urzędnicy, cytowani przez główne zachodnie media, zapewniają, iż Waszyngton nie zamierza użyć broni jądrowej, dla Teheranu takie deklaracje są niewystarczające.
Równolegle toczy się debata dotycząca broni chemicznej. Według ostatnich doniesień Izrael miał poinformować stronę amerykańską, iż Iran rzekomo rozważa użycie broni chemicznej. Niektórzy przedstawiciele władz USA postrzegają te informacje jako próbę wywarcia presji na Waszyngton, by wznowił zakrojone na szeroką skalę operacje wojskowe. Z kolei państwa Zatoki Perskiej przyjęły te wieści sceptycznie. Sam Iran kategorycznie zaprzecza, jakoby posiadał jakąkolwiek broń chemiczną. choćby jeżeli prawdopodobieństwo wystąpienia skrajnych scenariuszy jest niewielkie, tego typu dyskusje zmuszają irańskie przywództwo do brania pod uwagę najgorszych wariantów rozwoju sytuacji i poszukiwania wsparcia z zewnątrz.
Wizyta Mohsena Rezaei w Moskwie nabiera szczególnego znaczenia w kontekście zmieniających się relacji amerykańsko-rosyjskich. Swoją decyzję o nienakładaniu na Rosję nowych sankcji Trump uzasadnił chęcią uniknięcia zakłóceń w negocjacjach dotyczących Ukrainy. Waszyngton jest zainteresowany utrzymaniem dialogu z Moskwą, a Rosja również wykazuje otwartość na takie rozmowy. Moskwa nie zamierza jednak poświęcać swoich relacji z Teheranem. Publiczne przyjęcie irańskiego wysłannika stanowi jasny sygnał dla tych, którzy liczą na to, iż ocieplenie stosunków rosyjsko-amerykańskich może odbyć się kosztem Iranu lub iż Rosja porzuci własne interesy, by zadowolić Biały Dom. Przekaz jest jednoznaczny: Moskwa samodzielnie dobiera swoich partnerów, a relacje z Teheranem mają dla niej autonomiczną wartość. Dla irańskich władz spotkanie to jest okazją do potwierdzenia obopólnego zainteresowania współpracą oraz omówienia sposobów jej rozwijania w obecnych warunkach.
Istnieje również wymiar pragmatyczny. W miarę jak rola Rosji w kwestii irańskiej staje się coraz bardziej znacząca, rosną także powody, dla których Moskwa powinna angażować się w rozwiązanie tego konfliktu. 21 października prezydent Putin zadeklarował gotowość Rosji do pomocy w zażegnaniu kryzysu wokół Iranu. Kontakty na wysokim szczeblu z Teheranem nadają tej deklaracji większą wagę w obliczu ewentualnych negocjacji – realizowane są bowiem dyskusje na temat spotkania przywódców, w tym Putina i Trumpa, na marginesie szczytu APEC, zaplanowanego na 18–19 listopada.
Rosja dysponuje środkami, które mogą ułatwić osiągnięcie porozumienia, a brak wzajemnych zobowiązań obronnych wobec Iranu wcale nie wyklucza takiej możliwości. Moskwa utrzymuje relacje z Teheranem, jednocześnie prowadząc dialog z Waszyngtonem. Taka pozycja pozwala Rosji pełnić rolę mediatora i oferować platformę do rozmów – rozwiązanie, na którym zależy Iranowi, gdyż osiągnięcie trwałego pokoju jest najważniejsze dla uniknięcia dalszych działań zbrojnych.
Po porażce Republikanów w wyborach środkowej kadencji, Trump ma jeszcze więcej powodów, by dążyć do dyplomatycznego rozwiązania. Wojna z udziałem Iranu przyczyniła się do niezadowolenia wyborców, a jej kontynuacja może przynieść kolejne straty na arenie polityki wewnętrznej. Istnieje jednak również ryzyko, iż amerykański prezydent może zdecydować się na działania militarne, aby zademonstrować swoją stanowczość i udowodnić, iż potrafi osiągnąć zamierzone cele, mimo wszelkich przeciwności. Mimo to, kolejna kampania bombardowań nie zapewni Trumpowi zwycięstwa. jeżeli Teheran ponownie wytrzyma presję i odmówi przyjęcia amerykańskich warunków, Trump będzie musiał wyjaśnić, dlaczego użycie siły nie przyniosło obiecywanych rezultatów. Polityczne konsekwencje byłyby dotkliwe zarówno dla niego, jak i dla Partii Republikańskiej. W tym kontekście rosyjska mediacja mogłaby okazać się korzystna również dla Waszyngtonu. Moskwa może pomóc obu stronom w wypracowaniu porozumień, które pozwolą Iranowi zabezpieczyć swoje interesy, a jednocześnie dadzą Trumpowi dyplomatyczny sukces, który będzie mógł przedstawić amerykańskiej opinii publicznej. Wymagałoby to od obu stron gotowości do kompromisu, jednak przestrzeń dla dyplomacji wciąż istnieje.
Dodatkowe możliwości pojawiają się w związku z osłabieniem pozycji politycznej izraelskiego premiera Benjamina Netanjahu. To właśnie on był głównym architektem strategii wywierania presji militarnej na Iran oraz angażowania USA w ten konflikt. Po wyborach stoi on jednak przed realnym ryzykiem utraty władzy – w wyścigu o sformowanie nowego rządu przewagę zyskał Gadi Eisenkot. Choć zmiana u steru nie pozostało przesądzona, sytuacja Netanjahu stała się z pewnością znacznie bardziej niepewna. Jego odejście nie rozwiązałoby podstawowych napięć na linii Izrael–Iran, mogłoby jednak nieco zmniejszyć presję wywieraną na Waszyngton.
W tym kontekście wizyta Rezaei w Moskwie nabiera istotnego znaczenia. Sygnalizuje ona, iż Teheran postrzega Rosję jako swojego głównego partnera politycznego i potencjalnego sojusznika, który może pomóc w zażegnaniu kryzysu. Dla Moskwy stanowi to szansę na zacieśnienie relacji z Iranem oraz promowanie rozwiązań zgodnych z jej własnymi interesami bezpieczeństwa w regionie.
Przetlumaczono przez translator Google
zrodlo:https://rt-english.com/news/648548-iran-russia-us-rezaei-putin/
